काठमाडौं। चिकित्सकहरूका अनुसार पाठेघर (गर्भाशयको मुख)
को क्यान्सर महिलामा देखिने गम्भीर स्वास्थ्य समस्यामध्ये एक हो। तर समयमै सचेत
भएमा, सही जीवनशैली अपनाएमा, नियमित स्वास्थ्य जाँच गराएमा र सुरक्षित यौन व्यवहारमा
ध्यान दिएमा यस क्यान्सरको जोखिम धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ।
HPV खोप
मानव पापिल्लोमाभाइरस (HPV) पाठेघरको क्यान्सरको मुख्य कारण मानिन्छ। स्वास्थ्य
विशेषज्ञहरूका अनुसार ९ देखि १४ वर्ष उमेरमै लगाइने HPV खोप सबैभन्दा प्रभावकारी
हुन्छ। यद्यपि, वयस्क महिलाले पनि चिकित्सकको सल्लाहअनुसार खोप लगाएर
संक्रमणबाट आफूलाई सुरक्षित राख्न सक्छन्।
नियमित जाँच (स्क्रिनिङ)
Pap smear तथा HPV टेस्ट पाठेघरको क्यान्सर पहिचानका महत्वपूर्ण उपाय हुन्। ३०
वर्षपछि महिलाले हरेक ३ देखि ५ वर्षमा नियमित रूपमा स्क्रिनिङ गराउन चिकित्सकहरू
सुझाव दिन्छन्। समयमै जाँच गराउँदा क्यान्सरको सुरुवाती अवस्था पत्ता लाग्ने र
उपचार सफल हुने सम्भावना बढ्ने बताइन्छ।
सुरक्षित यौन जीवन
असुरक्षित यौन सम्पर्क वा धेरै यौनसाथी हुनु पाठेघरको क्यान्सरको जोखिम बढाउने
कारक मानिन्छ। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार महिला र पुरुष दुवैले सुरक्षित यौन
व्यवहार अपनाउनु आवश्यक छ। कन्डोमको प्रयोगले HPV लगायत अन्य यौनजन्य
संक्रमणबाट सुरक्षा दिन सहयोग गर्छ। साथै, स्थिर र विश्वसनीय यौनसाथी रोज्नु, कम उमेरमै यौन
सम्पर्क नगर्नु तथा व्यक्तिगत स्वास्थ्य र सरसफाइमा ध्यान दिनु महत्वपूर्ण हुन्छ।
धूम्रपानबाट टाढा रहन सुझाव
चुरोट तथा अन्य सुर्तीजन्य पदार्थले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता घटाउने र
क्यान्सरको जोखिम बढाउने चिकित्सकहरूको भनाइ छ। त्यसैले महिलालाई धूम्रपान नगर्न
वा छोड्न स्वास्थ्यकर्मीहरूले सुझाव दिएका छन्।
व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान
महिनावारीको समयमा सफा प्याड वा मेन्स्ट्रुअल कप प्रयोग गर्नु, लामो समयसम्म
एउटै प्याड प्रयोग नगर्नु तथा जननाङ्ग सफा र सुक्खा राख्नु स्वास्थ्यका लागि
आवश्यक मानिन्छ। यसले संक्रमणको सम्भावना कम गर्नुका साथै क्यान्सरको जोखिम घटाउन
मद्दत गर्छ।
स्वस्थ खानपान र जीवनशैली
फलफूल, हरियो सागसब्जी, दाल तथा अन्नमा पाइने भिटामिन A, C र E ले शरीरको रोग
प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने चिकित्सकहरू बताउँछन्। धेरै चिल्लो, मसालेदार तथा
जंक फुडको अत्यधिक सेवन कम गर्नु पनि क्यान्सरको जोखिम घटाउने उपायमध्ये एक हो।
नियमित व्यायाम, पर्याप्त निद्रा तथा तनाव नियन्त्रणले पनि शारीरिक र मानसिक
स्वास्थ्य सुदृढ बनाउँछ।
असामान्य लक्षण देखिएमा तुरुन्त जाँच
महिनावारीबाहिर रगत बग्नु, यौनसम्पर्कपछि रक्तश्राव हुनु, दुर्गन्धयुक्त सेतो पानी
आउनु वा तल्लो पेट दुख्ने जस्ता लक्षण देखिएमा ढिलाइ नगरी स्वास्थ्य संस्थामा जाँच
गराउन चिकित्सकहरूले आग्रह गरेका छन्। समयमै उपचार गरेमा समस्या जटिल हुनबाट जोगिन
सकिन्छ।
स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार सुरक्षित यौन व्यवहार, HPV खोप, नियमित
स्वास्थ्य जाँच र स्वस्थ जीवनशैली अपनाएमा पाठेघरको क्यान्सरको जोखिम कम गर्न
सकिन्छ। महिलाको दीर्घकालीन स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि यी उपायहरू अत्यन्त आवश्यक
रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
यो समाचार
सार्वजनिक स्वास्थ्यसम्बन्धी उपलब्ध तथ्य, चिकित्सकहरूको सुझाव तथा विश्वसनीय स्वास्थ्य
स्रोतहरूका आधारमा तयार गरिएको हो। यस सामग्रीको उद्देश्य पाठेघर (गर्भाशयको मुख)
क्यान्सरको जोखिम, रोकथामका उपाय र सुरक्षित जीवनशैलीबारे पाठकलाई जानकारी तथा
जनचेतना प्रदान गर्नु हो। यसलाई चिकित्सकीय परामर्श, निदान वा उपचारको विकल्पका
रूपमा लिनु हुँदैन। कुनै पनि स्वास्थ्य समस्या देखिएमा सम्बन्धित चिकित्सक वा
स्वास्थ्य संस्थासँग परामर्श लिन अनुरोध गरिन्छ।
